AI BIẾT EM TÔI NƠI ĐÂU

SAO KHÔNG NÓI TỪ NGÀN XƯA...

Góp nhặt những mẩu thơ của em

Ghép thành trang nhật ký

Cứ tưởng chuyện ngày xưa đã qua hàng thế kỷ

Thế mà khẽ chạm vào nước mắt vẫn chưa khô

Cứ nói chuyện đâu đâu bên Sở bên Ngô

Sao tim mình lại nhói

Cứ thầm hỏi sao chúng mình không nói

Lời biệt ly ngàn xưa..

BIỂN MÃI RU ÔNG GIẤC NGÀN THU

 BỖNG DƯNG...CHỊ TÔI

Trên VTV1 đang phát một phóng sự của truyền hình Quảng Bình. Bỗng dưng màn hình dừng lại khá lâu ở một tấm bia mộ, trên đó rõ ràng là họ tên chị tôi: Nguyễn Thị Bạch Cúc. Lời thuyết minh thì đang nói về nghĩa trang của những cán bộ miền Nam tập kết tại Đồng Hới. Vợ tôi từ bếp nghe thế chạy lên, vừa xem vừa nói "Sao lại có thể như thế được". Tôi nghĩ bụng, thật vô lý, nhưng mọi cái đều có thể...

Đoàn Hải, cán bộ Văn phòng Ủy ban Tỉnh nghe tôi tâm sự liền bấm máy hỏi một chị nào đó ở Ủy ban. Xong Hải nói với tôi: "Anh thử ra Nghĩa trang Liệt sĩ Ba Dốc xem, hình như khu mộ mà anh nói nằm phía đằng sau Nghĩa trang Liệt sĩ".

Ngay chiều hôm đó tôi mua một bó hoa cúc và mấy thẻ hương, thuê xe máy của khách sạn chạy ra Ba Dốc. Anh Trung quản trang nghe vậy liền dẫn tôi ra khu đất phía sau Nghĩa trang Liệt sĩ tìm kiếm, tuyệt không thấy một khu mộ nào của cán bộ miền Nam tập kết. Đang lúng túng chưa biết nên hỏi ai thì thấy Đoàn Hải gọi, Hải hỏi xem tôi đang ở đâu. Khi biết tôi đang ở Nghĩa trang Liệt sĩ Ba Dốc Hải nói ngay: "Nghĩa trang cán bộ miền Nam tập kết nằm ở thôn 6 anh ạ. Từ Ba Dốc đi vào Đồng Hới, khi chớm đường đôi có giải phân cách của thành phố thì anh rẽ phải, đi khoảng nửa cây số là đến". Theo chỉ dẫn của Hải, tôi tìm đến nghĩa trang một cách dễ dàng.

Vừa dựng xe vừa quan sát, tôi thấy cả khu nghĩa trang đang như một công trường, hóa ra nghĩa trang đang được nâng cấp. Tiếp tôi là một Cựu chiến binh tuổi gần tám chục, bác giới thiệu tên bác là Kim Dị người thôn 4, và hỏi tôi tìm ai. Tôi kể lại đầu đuôi và nói với bác: "Tôi tìm chị tôi là Nguyễn Thị Bạch Cúc". Bác quay sang các tốp thợ đang xây, nói: "Các cháu kiểm tra hộ xem có ngôi nào mang tên Bạch Cúc không?". Thật bất ngờ, tốp hai công nhân đang xây ở ngôi mộ gần tôi nhất đồng thanh reo lên: "Đây rồi bác ơi, chúng cháu đang xây cho bà Cúc đây này!". Vừa nói một cậu thanh niên vừa chỉ vào tấm bia mới được lật lên dựng ngay đầu mộ. Tôi bàng hoàng cả người.

Bước ba bước sang đến cạnh mộ, tôi nhẹ nhàng đặt bó hoa lên hàng gạch mới xây, hai tay xoa đi xoa lại trên tấm bia bằng đá liếp có dòng chữ mang tên chị tôi, những nức nở lặn hết vào trong mà sao hai dòng nước mắt thì không ngăn được. Tôi những muốn nói thật to mà không sao thốt nên lời: "Chị đây rồi, chị của em đây rồi". Tất cả những người có mặt ở trong nghĩa trang đều dừng tay, lặng phắc, ngoái nhìn...

Bác Dị khuyên tôi hãy nán lại chút nữa, chờ các cháu xây xong phần thành mộ phía trên thì có thể thắp hương cho chị được. Trong lúc chờ đợi tôi gọi cho mấy đứa em là Hiền, Hải ở Đà Nẵng và Dũng đang ở Bình Dương, đứa nào cũng xúc động và cảm thấy lạ lùng, rõ ràng là ba má đã đưa chị về Đà Nẵng rồi cơ mà. Bác Dị cho biết thêm, khu nghĩa trang này có tất cả 82 mộ chí, theo sổ sách quản lý của địa phương thì trong đó có 5 ngôi đã được hồi hương. Khi biết rằng chị Cúc đã được ba má tôi đưa theo về Đà Nẵng từ năm 1976, bác Dị tỏ ra rất ngạc nhiên, bác nói: "Không thể như thế được vì mộ và bia vẫn còn nguyên vẹn đây này".

Bác giải thích, mộ nào đã hồi hương thường người ta mang bia theo hoặc chôn ngầm xuống đất, sau đó làm thủ tục cúng lễ rất cẩn thận, nếu không vong linh người chết không theo được về quê để nhập mộ. Bác nói: "Nếu ông già chú không làm đúng tập tục bản địa thì vong linh chị chú vẫn còn đâu quanh đây thôi, chưa về Đà Nẵng được đâu". Tôi nghe mà xót xa và thương chị quá. Nhưng rồi cũng được an ủi phần nào khi tôi nhớ lại là ba tôi cũng đã từng làm một cái lễ như vậy ở Lệ Thủy rồi. Bác Dị nói thêm: "Những bà con nằm đây hầu hết quê ở các tỉnh phía Nam, từ Quảng Ngãi, Bình Định cho đến Đồng Tháp, Cà Mâu, chúng tôi có trách nhiệm trông coi và chăm sóc. Chị chú đã về trong quê thì coi như đây là ngôi nhà thứ hai vậy, để có nơi đi về". Tôi lắng nghe và bỗng thấy lòng mình ấm lại.

Trước khi chia tay, bác xin ghi lại số điện thoại của tôi, của các em tôi, rồi nói: - Trên chỉ đạo là phải khẩn trương, cố gắng khánh thành vào dịp Quốc Khánh. Có gì tôi sẽ thông báo cho chú và gia đình biết". Tôi nắm chặt tay bác, người cựu chiến binh đã trải qua hai cuộc kháng chiến, không nói thêm được lời nào. Mọi lời cám ơn lúc này sẽ trở nên khách sáo và không cần thiết.

Trước khi ra về, tôi thắp hương khấn chị: "Bằng an chị nhé! Ngày khánh thành nhất định chúng em sẽ về!".

TẤN ĐỊNH

Thích

Bình luận

BÀI THƠ CỦA VÂN KGU

VỆT SAO BĂNG CỨA VÀO LÒNG MẸ

Con ơi,
con biết không
Trong giấc mơ một thời thiếu nữ
Mẹ đã từng mơ về một thứ
Đó là “ngôi nhà và những đứa trẻ” thần tiên.

Nếu con gái đầu lòng, mẹ sẽ gọi Lam Yên
Là làn khói xanh dịu dàng như hơi thở.
Mẹ vốn là mây, lòng dặn lòng, nhắc nhở
nếu sinh con trai, con là ngôi sao nhỏ
và tên con sẽ là Anh Tú con ơi!

Rồi một ngày kia, tựa ánh sao rơi
Từ cõi hư vô con sà vào đời mẹ
Làm sáng bừng những tháng ngày đẫm lệ
Những tháng ngày vất vả truân chuyên.

Mười sáu năm sau trong một sáng bình yên
Mẹ sinh em con với niềm vui khôn tả
Mẹ không dám gọi em là Lam Yên, thật lạ
Bởi tất cả có thể là sương khói mong manh.

Vậy mà một ngày, bỗng lóe chớp sao băng
Định mệnh bất ngờ, một vì sao đã tắt
Ở dưới trần gian,
có một người vừa đi về phía chân trời xa lắc
Con bỏ mẹ con đi về chốn vĩnh hằng...

Mẹ còn lại những gì, cuộc sống vẫn còn chăng
Thì cũng bởi con đã mang theo tất cả
mang theo niềm tin, mang theo hoa lá
Cả tri âm tri kỷ cũng mang theo...

Con xa rồi đời bỗng vắng teo
Nhiều lúc mẹ tưởng chừng không sống nổi
Chỉ vì có em con mà mẹ không lạc lối
Thiếu bóng con,
trang sách, đĩa nhạc cũng nẫu buồn.

Anh Tú ơi, có thể đó là định mệnh
Bởi mẹ đặt tên con là một vì sao
Con đến rồi đi mà mẹ ngỡ chiêm bao
Chỉ hơn hai chục năm trên đời, đau đớn quá...

Con xa rồi, mẹ như cái cây trụi lá
Con đến và đi, tựa một ánh sao băng
Sao đã tắt, mà vệt sáng kéo theo như một lưỡi phăng
Cứa vào tim mẹ...

Thôi con ơi,
hãy tha thứ và yên lòng
ở nơi xa con nhé
Con là ngôi sao không bao giờ tắt trong mẹ
Cho mẹ nhớ về những tháng năm xưa

Cho mẹ nhớ về những sớm những trưa
Giờ tan học con ùa vào lòng mẹ
Cho mẹ nhớ về những ngày con còn bé
tưởng chừng còn rất thật con ơi...

Hãy để mẹ gọi tên con cho lòng bớt chơi vơi
Như là con đang kề bên tâm sự
Như chia sẻ buồn vui, như nỗi niềm dồn ứ
lúc mình còn có nhau…

Yêu Con, để đâu cho hết
Mẹ của con

TIỄN BIỆT ANH VÕ ĐẮC BẰNG

Lời tiễn biệt thay cho lời điếu

vào sáng ngày 17-9-2014 tức ngày 24-8 Quý Ngọ

tại Nhà Tang lễ BV198 Mai Dịch - Hà Nội

------

Kính thưa bà con trong gia tộc nội ngoại,

Kính thưa các anh các chị bạn bè, đồng nghiệp của anh chúng tôi Võ Đắc Bằng,

cùng toàn thể những người thân trong gia đình.

Chị Hương cùng các cháu yêu quý,

Hôm nay tất cả có mặt tại đây để tiễn đưa một con người vô cùng thân thiết: Anh VõĐắcBằng của chúng ta.

Anh chúng tôi quê làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.

Anh sinh năm 1942, đúng như anh nói hôm cuối cùng gặp anh trên giường bệnh, biết là khó qua khỏi, anh dặn: "Năm nay anh bảy mươi hai tuổi rồi, có lẽ anh sắp ra đi. Khi anh đi nhớ đừng làm mit-tinh, đừng đọc điếu văn, chỉ làm đơn giản trong nhà mình. Nhớ cho anh gặp bà con họ hàng và bạn bè của anh, đặc biệt là bạn học thời cùng Internat...".

Hôm nay gia đình và các cháu làm đúng theo ý nguyện của anh, hy vọng là anh hài lòng!

Anh Bằng ơi, anh còn nhớ không, vào cái chiều hôm trước anh ra đi đúng một ngày, em đứng bên giường chờ cho anh nhắn xong mấy cái tin, bỗng anh dừng tay rồi nói:  -" Жди! Они придут".  Anh nói bằng tiếng Nga nghe rất rõ. 

Anh thấy đấy, lời anh nói quả là thiêng, và hôm nay đã ứng nghiệm: bà con và bạn bè của anh đã đến đông đủ bên anh, như anh hằng mong đợi.

Anh vẫn thường kể, một thời tuổi trẻ của anh trôi qua thật đẹp với nhiều kỷ niệm. Đó là những tháng năm anh học cùng bạn bè ở InterNat, những năm tháng học đại học và làm nghiên cứu sinh ở trường Đại học Tổng hợp Lô-mô-nô-xôp, rồi thời gian anh làm Cộng tác viên cao cấp ở Đup-na, những năm tháng học tập và công tác trên đất Liên Xô thật đẹp. Về nước anh công tác tại Viện Khoa học và Kỹ thuật Hạt nhân cho đến ngày về nghỉ chế độ.

Ở đâu, thời kỳ nào anh cũng học tập hết mình, nghiên cứu hết mình và lao động hết mình.

Cuộc sống đã mang lại cho anh nhiều niềm vui và hạnh phúc, nhưng cũng chính cuộc sống đã để lại cho anh tôi không ít những buồn đau. Dẫu vậy, điều quan trọng nhất là anh biết cách chấp nhận thực tế và cuối cùng đã rút ra cho mình những bài học quý giá trước lúc rời bỏ cõi trần này.

Sinh thời anh tôi vẫn thường coi cái chết nhẹ như lông hồng. Còn nhớ cái lần đi xem đất để làm nơi an nghỉ cho Me anh còn đùa vui, nơi này cũng là dành cho anh, khi nào đi anh tự tìm đến. Những ngày lâm trọng bệnh biết là khó qua khỏi, anh sẵn sàng chấp nhận quy luật sinh tử một cách nhẹ nhàng nhất. Chỉ quá đớn đau cho những người ở lại!

Cho dù thế nào, anh hãy tự hào về những ngày anh đã sống, về tình yêu thương vô bờ bến anh đã dành cho các con.

Các cháu Phan-Ly và Nga-Phong yêu quý! Hãy sống xứng đáng với tình yêu thương luôn ngập tràn và lòng mong mỏi của bố, các cháu nhé! Hãy quan tâm đến mẹ nhiều hơn. Hãy thương yêu đùm bọc em Hằng, em còn quá nhỏ, chưa đủ lớn để có thể hiểu được những phức tạp rắc rối của cuộc đời này.

Chị Hương ơi! Mong chị hãy bình tâm và giữ gìn sức khỏe. Nỗi đau này là quá lớn, không gì bù đắp được, chúng em và cả đại gia đình mình xin chia sẻ cùng chị.

Anh Bằng ơi,

Chiều hôm qua em đã thay mặt cả nhà lên Nghĩa trang Mai Dịch thắp hương báo tin cho Ba. Chắc giờ này Ba Me đang sốt ruột ngóng chờ!

Hẳn anh còn nhớ, cái đêm cuối cùng anh thức trọn bên Me. Lúc Me trút hơi thở cuối cùng anh là người vuốt mắt cho Me. Thế mà anh lại sắp được về bên Me rồi, nhanh quá anh Bằng ơi! Về Bên Ấy, anh sẽ gặp lại Ba, anh Minh, chị Chi, em Quang và những người thân yêu. Hãy nói với BaMe là cả nhà yêu Ba Me nhiều lắm, nhớ Ba Me nhiều lắm, không lúc nào nguôi...

Bà con cùng các anh các chị kính mến,

Đã đến lúc anh chúng tôi lên đường, cho phép tôi thay mặt gia đình dành những lời cám ơn chân thành nhất đến

- Tập thể bác sĩ và các y tá hộ lý Bệnh viện VINMEX Hà nội đã tận tình chăm sóc cứu chữa cho anh tôi trong suốt thời gian điều trị.

- Đến Bệnh viện 198 Bộ Công An đã dành cho anh tôi một không gian trang trọng vào thời khắc tiễn biệt đớn đau này.

- Đến bà con họ hàng nội ngoại, đến bạn bè đồng nghiệp của anh tôi - những người đã được báo tin và chưa kịp báo tin, đã đến bên anh tôi trước giờ phút anh lên đường về Cõi Vĩnh Hằng!

Anh Bằng ơi, Anh lên đường thanh thản nhé, bằng an anh nhé!

Các con các cháu và chúng em luôn yêu anh và mãi mãi nhớ anh...!

MÙI CỦA CHỊ

MÙI CON GÁI

Hễ nói về "mùi con gái" là tui lại nhớ chị Xuân của tui.
Chị Xuân con bác Thợ Tầm, là chị của Tý, Tý lại chơi thân với Dạ, cả ba chị em đều xinh đẹp chẳng ai chịu nhường ai.

Chị Xuân lớn hơn tôi ba tuổi nhưng hai chị em lại học cùng lớp, cái gì cũng dùng chung của nhau, chị lúc nào cũng nhường nhịn. Còn nhớ hồi đó học toán phải có bàn tính, bác Thợ Tầm làm hẳn bốn cái, mấy chị em mỗi đứa một cái, khỏi tranh giành nhau. Bàn tính có hạt tiện từ hóp hoặc trúc, để gác bếp lên màu cánh gián rất đẹp, cả lớp lác mắt. Cái quan trọng là bàn tính bác làm rất chắc chắn, có đánh rơi các hạt trúc cũng không bị xổ ra ngoài, điều mà trẻ con đứa nào cũng sợ, sợ bị ăn đòn nữa.

Lớn lên một chút là học tổ học nhóm, ba chị em Xuân Định Dạ học với nhau, anh Lâm Quang Ánh nữa là bốn, còn Tý học nhóm khác. Hôm nào anh Ánh bận thì học ở nhà Mỹ Dạ, khuya học xong ra về có mỗi hai chị em. Cứ mỗi lần đến gần hiệu cắt tóc nằm ngay ven sông lại nghe có tiếng người nói chuyện rồi cười rinh rích trong đó, nhưng khi ngang qua cửa lại thấy im lìm như miếu bỏ hoang.

Nhiều lần như vậy chị Xuân sinh nghi, chị túm tay áo giật giật ra hiệu bảo dừng lại, hai chị em dừng lại và đứng thật im, mặc cho muỗi đốt. Một lúc bỗng nghe có tiếng nam và giọng nữ nói chuyện ở trong hiệu cắt tóc thật, rì rầm, tỉ tê, rồi cười rinh rích. Khi đã đi được một quãng, chị dừng lại rồi nói qua hơi thở: "Yểu cưa rấn", nghĩa là có người đấy! Còn nhớ, chị nói tiếng Trung hay không chịu được, mặc dù chị chỉ học với thầy Ngữ một thời gian rất ngắn, rồi chuyển trường.

Kể từ đó tôi rất thích nghe chị nói ba từ "Yểu cưa rzấn". Sau này xa nhà, khi nào thấy nhớ chị thì tôi lại tự lẩm nhẩm ba từ tiếng Trung đó, là có cảm giác như chị đang ngồi bên cạnh.

Lên cấp ba, chị còn tham gia làm thêm ở Đài truyền thanh Huyện. Có đêm trời đổ mưa đột xuất, chị Tý bảo tôi mang áo mưa lên đón chị Xuân mãi tận trên Mũi Viết. Trên đường về hai chị em khoác chung một áo, mỗi người một tay túm góc ni-lông quàng qua đầu. Đi sát người chị trong tấm áo mưa mới cảm thấy dễ chịu làm sao! Từ chị tỏa ra một mùi hương thoang thoảng không thể nói được là mùi hương gì, và cũng không thể biết được là mùi hương đó tỏa ra từ cơ thể hay từ mái tóc dài mượt mà của chị nữa, tôi hồn nhiên nói: "Chị ơi, người chị thơm quá!".

Đang đi chị bỗng dừng lại, đưa cái túi lưới bằng nhựa trong có quyển sổ tay cho tôi cầm. Tưởng chị muốn đổi chiều kẻo mỏi tay, té ra không phải, chị đưa túi tôi cầm để chị rảnh tay búng một cái thật đau vào mũi tôi rồi mắng yêu: "Trẻ con!". Cái chỗ búng ấy tôi còn giữ mãi cho đến tận bây giờ.

Còn chị, chị rời xa chúng tôi bởi một căn bệnh tưởng chừng là bình thường, vậy mà qua mấy bệnh viện cũng không chữa được. Còn nhớ cái hôm chú Hưng gọi điện cho tôi, chú nói đang ở trong bệnh viện thăm chị Xuân, và đưa máy để hai chị em nói chuyện với nhau. Chị cho biết bệnh tương đối trầm trọng, nay đã đỡ nhiều, Định đừng lo, khi nào vào công tác nhớ ghé chị chơi, nhá - Chị nói. Thương chị quá chừng mà không biết nói sao cho chị yên lòng. Chợt nhớ ra, tôi nói: "Chị ơi, chị nói cho em nghe ba tiếng để em đỡ nhớ chị, chị nhé". Có tiếng thở của chị vọng qua mic, một lát sau chị nói rành rẽ: "Yểu cưa rzấn", rồi tắt máy. Tôi thẩn thờ mất cả ngày hôm ấy...

Đám chị tôi không về được. Đợi bốn chín ngày tôi mới về Thảo Điền viếng Chị được. Thắp hương khấn chị, rồi ngắm nhìn chân dung Chị trên ban thờ, Chị vẫn xinh như thuở nào, một thuở Kiến Giang. Khuôn mặt chị hơi gầy, toát lên vẻ phúc hậu vốn có, thoáng nhìn có nét tươi tươi nhưng nhìn kỹ đôi mắt mới thấy đượm buồn. Tôi thầm thì chỉ đủ mình nghe ba tiếng "yểu cưa rzấn' mà nước mắt cứ chảy tràn. Quanh ban thờ chị không hẳn hương trầm, mà là mùi hương thoang thoảng của những gì còn lưu lại, một chút của bồ-kết lẫn hương hoa bưởi như tỏa ra từ mái tóc vẫn còn xanh của chị. Đó là mùi của Chị...

Em Tấn Định
------

Ảnh: Bến sông có cây hoa Bún là bến sông rất gần nhà chị Xuân tôi ở Lệ Thủy.