VĂN QUÊ CHOA
Vận dụng tối đa phương ngữ, thổ ngữ
Ai khó hiểu nói tui tui dịch cho mà nghe.
Mèo Hen
Ngày nghỉ rẻng rỗi, ngồi dớ chuyện xưa tích cộ, ghi lại để đẩy lên dóm bạn bè. Ai ưng thì coi dư tui tặng quà cho các bạn 10 thang thuốc bổ đó.
GIA ĐÌNH TUI GỒM: HÒA BÌNH -THẮNG LỢI- HẠNH PHÚC - HUY HOÀNG
Ngày nớ lâu rồi, khoảng 67, 68 chi đó, đất nước còn chiến tranh eng Thắng bà con trong họ của tui, cũng dư mấy eng thanh niên trong làng chưa xong lớp 7 đã tình nguyện lên đường đi bộ đội. Eng Thắng đi một miệt thẳng rẵng, chiến đấu khắp các chiến trường B, C gần chục năm chuyển hết đơn vị ni qua đơn vị khác nỏ hề có tin tức chi trơn, dờ phúc ấm ôông bà eng tui không răng, chỉ bị thương dẹ ở phần mềm. Ngày đất nước thống dứt, eng tui được đưa ra ngoài Bắc an dưỡng rồi chuyển ra mần việc ở Bộ Quốc phòng tận ngoài thủ đô Hà Nội.
Sau đó Eng được ghé về dà nghỉ phép 1 tháng. Chộ eng về bà con, làng xóm ai cũng mờng, bọ mạ eng là mụ Hạnh ôông Phúc khóoc bơ ngất lên ngất xuống, khoông tin nổi bởi lâu ni nghĩ eng chết mất tích mô rồi.
Ở dà mới được mấy bựa, ôông mụ tui bắt đầu hối(dục) eng lấy vợ, eng nói tui mới về quen biết ai mô mà lấy. Ôông mụ tui nói, lâu ni ở dà tụi tau dắm(nhắm) rồi, con Lợi con ôông Hòa mụ Bình ở đầu trôổng đặng(được) cả ngài cả nết, gần ngọ xó cươi nữa, ôông mụ nớ cụng đánh tiếng ưng mi diều, mi ưng thì để bọ mạ sắm lể đi dỡi.
Eng Thắng tui ừ hử cho qua chuyện, ai ngờ ngày sau ôông mụ tui sắm trù cau với ra hợp tác xin mua nơi cựa hàng HTX mua bán được 1chai 7 lăm rượu chanh, túi nớ lại 3 bà con bơng lễ vật qua dà ôông mụ Hòa Bình dỡi kêu bằng "đi nói" đó. Câu chuyện được 4 ngài 2 bên quyết cú 1, ôông Hòa nói cứ bộ đội là tui iu tiên gả con mà khôông séc cưới chi hết a.
Nghe rứa chị Lợi đỏ mặt ôồng ngai (xấu hổ), nói tui với eng Thắng đạ có quen biệt chi mô mà bọ bán gã, bọ mạ ưng thì bọ mạ lấy chơ tui khôông chịu mô. Nói rứa chơ trong bụng thì ưng lắm rồi, bọ mạ eng Thắng nổi tiếng hiền lành thiệt thà, eng Thắng con trai một, 3 chị em cấy đã có giôông, dà trước dà sau dư vàng trong trắp, sướng chết đi chơ còn nói chi.
Nói về chị Lợi năm nớ mới đôi mươi, dan sắc cở á hậu 1 của làng đó chơ. Ca dạc, múa hát, hò khoan, ca Huế ngâm thơ chổ mô cụng có chị. Việc mần với sức khỏe là nỏ ai bằng, cắt cấy một chắc chị bằng cả bạn 3, 4 người. Con cấy mà đi cày trâu cặp, đi cắt thì bó ló sương vọt, đap ló ban đêm... đàn ôông cũng thua, công điểm khi mô cũng dích (nhất) đội hết a.
Bảy ngày sau Lể cưới eng chị mau chóng được tổ chức đơn giản ấm cúng, thanh niên trong làng phụ mượn bàn ghế, che rạp. Eng Ngọ có hoa tay cắt 2 con bồ câu ngậm mỏ chắc, chữ song hỷ với 2 chữ Thắng Lợi lồng vô chắc thiệt bay bướm, dưng lảng mạn rứa chơ vẫn có câu khẩu hiệu trang nghiêm cứng cát "VUI DUYÊN MỚI KHÔNG QUÊN NHIỆM VỤ" dư mấy cấy đám cưới trước đây. Con heo gần 4 chục cân tính để cân nghĩa vụ lấy 2 mét lụa cho mụ tui may qcùn bơ chừ mần thịt luôn.
Nói rứa chơ phải bắt mần thịt đãi bà con một bựa no say chơ... Nói là mần, hội ý xong bơ bắt heo xuống bến mần thịt luôn tê.
Hết phép, eng Thắng ra Hà nội đi mần, mọi việc dà ôông mụ tui bơ một tay chị đảm đương. Ôông mụ tui thương chị lắm, con du mà coi dư con cấy đó tê. Đều có cấy ni là hơi buồn, là do ôông mụ tui trôông có cháu nội để bôồng mà chưa có nên hơi buồn. Thì eng Thắng cụng có tranh thủ về được mấy bựa nựa sau ni, rứa mà gần năm rồi chị Lợi không nghén chửa chi cả. Thiệt ra là do eng Thắng chầu tê bị sốt rét lại vừa mới chiến trường ra nên yếu kị con tinh trùng chi đó mà ôông mụ tui khôông biết rùi nghi oan cho chị đó chơ.
Cắt hái xong, tóoc rạp rơm khô, thóoc ló phơi khô khén cất lên trên tra kể lụt xong, chị Lợi mì xin ông mụ tui ra Hà Nội thăm eng Thắng ít bựa, không nói ra đều chị Lợi với ôông mụ đều một mục đích cao cả là kiếm cháu đích tôn.
Lần đầu tiên ra khỏi nạp tre làng, ngồi tàu hỏa mà chị hồi hộp cả mờng cả lo dư hồi mới lấy dôông. Ra ga Hàng Cỏ, eng Thắng đón chị về dà khách, dặn dò chị một vài từ phổ thông để nói chuyện với anh em đơn vị kẻ nói tiếng địa phương họ không hiểu, ví dụ dư trong miềng nói "răng rứa" thì ngoài này nói "tại sao", tê là kia, tăm xe đạp thì gọi là nan hoa, rứa đo rứa đo...
Hôm sau, anh Thắng mượn được chiếc xe đạp chở chị đi phố chơi, ngồi sau xe một đoạn chị kêu: "Eng ơi tui "kia" cẳng quá eng ơi". Khôông nghe rõ nên anh Thắng chỉ dắc thêm "Em phải nói là "kia chân" chứ, nói cẳng ai người ta hiểu.
Rồi Eng đưa chị vô cựa hàng ăn kem Bờ Hồ ngon nổi tiếng, mần hết 3 que chị nói ưng ăn nữa đều tui "kia cái tại sao" (tê cái răng) quá eng nờ. Eng Thắng ngớ người không biết nói răng nửa nên khỏa lấp thôi đi về đi em. Khi qua ngã tư eng Thắng đưa tay trái xuống đưới thấp vẫy vẫy, chị Lợi chộ bên tê đường cũng có người phụ nữ trẻ đẹp vẫy tay lại dư rứa. Chị nghĩ bụng chắc hai người quen biết quan hệ mờ ám chi với chắc đây, vẫy tay mà sợ miềng chộ nên chận lắm. Về đến dà khách chị thu dọn áo cùn dứt quyết đòi eng Thắng đưa ra bến xe để vô. Gặng hỏi lý do, mãi chị mới chịu nói ra lý do là "chở tui sau xe mà chộ mấy đứa con cấy cũng vẫy tay chào chắc, eng quen biết quan hệ dư răng với mấy con nớ?". Giải thích mãi chị mới hiểu ra là đi xe đạp, khi rẻ qua đàng thì giơ tay xì dan, vẫy vẫy tay để báo là tui đi qua hướng nớ để tréng kẻ tôông chắc chơ nỏ quen chi chắc. Vợ chồng hòa giải, hết chận thì thương hơn, với lạ ổ hay răng eng chị mần với chắc 3 bài hàng Việt Nam chất lượng cao luôn. Bơ có ngay kết quả thiệt. Thì tui cũng nghe kể lại chớ tui có ở đó mô!
Hai trăm tám chục ngày sau chị Lợi đẻ cho ôông mụ tui khôông phải một mà tận 2 thằng cu dư 2 cấy cối. Ôông mụ tui đặt 1 thằng là Huy 1 thằng là Hoàng. Eng Thắng tui đã về quê nghỉ hưu, gia đình hạnh phúc, con cháu đề huề, chị Lợi chừ toàn nói tiếng địa phương mà không sợ người nghe không hiểu.
Tui kể rứa là hết rồi đọ, còn chi chưa kể nửa khôông hè, ai dớ thì dắc tui với nghe. Bà con đoọc xong có chộ là dà ôông mụ tui bơ đúng là HÒA BÌNH -THẮNG LỢI- HẠNH PHÚC - HUY HOÀNG khôông nờ! E chủn dư rứa rồi hi.
Nguồn Lệ Thủy Quê Tui - Sơn Hồng Lê
Cụ Mèo biên tập có sửa đôi chỗ.
